Aby odpowiedzieć na to pytanie należałoby jednocześnie określić czym jest Wieczerza Pańska i chrzest a także czy opowiadamy się za wizją chrześcijaństwa rygorystycznego trzymającego się litery prawa, czy też takiego, które pozwala ludziom wytłumaczyć się z ich niedoskonałości.
Nie ulega żadnych wątpliwości, że do udziału w Wieczerzy Pańskiej są zaproszeni jedynie wierzący (główny tekst biblijny na temat sprawowania Wieczerzy to 1 Kor 11, czyli słowa Pawła skierowane do wierzących w Koryncie). Natomiast na postawiony w pytaniu temat Nowy Testament nie wypowiada się jednoznacznie– ani razu nie stawiając obok siebie chrztu i Wieczerzy (choć pochodząca z końca I w. Didache wyraźnie stwierdza, że Wieczerzę powinni spożywać jedynie ochrzczeni). Aby zrozumieć taki stan rzeczy należałoby spojrzeć na praktykę chrztu w Kościele apostolskim. W czasach nowotestamentowych w ślad za nawróceniem szedł chrzest i nikt tego nie rozdzielał. Problemy typu wierzący-nieochrzczony są spuścizną czasów późniejszych. Tak więc biorąc pod uwagę praktykę należałoby stwierdzić, że w czasach apostoła Pawła (i jego następców) do Wieczerzy Pańskiej przystępowali wierzący ochrzczeni. Później sytuację oczywiście zmieniło upowszechnianie się chrztu dzieci.
Uczestniczenie w Wieczerzy Pańskiej jest znakiem jedności Kościoła, tzn. ten, kto przystępuje do Wieczerzy pokazuje tym samym, że utożsamia się z innymi wierzącymi, którzy robią to razem z nim. Wieczerza Pańska to obraz jedności Kościoła niewidzialnego (bo z reguły praktykuje się ją bez ograniczania do członków lokalnej społeczności – choć są Kościoły, które praktykują taką zamkniętą Wieczerzę). Częścią Kościoła widzialnego człowiek staje się po przyjęciu chrztu, a kiedy staje się członkiem Kościoła niewidzialnego? Po nawróceniu czy po chrzcie? A więc czy chrzest traktujemy jako obmycie grzechów, włączenie do Kościoła czy też jako oznakę posłuszeństwa Chrystusowi i świadectwo wiary składane publicznie?
Chociaż uważam, że każdy nawrócony chrześcijanin powinien ochrzcić się na osobiste wyznanie wiary – i to prędzej, niż później – jednak nie pozbawiałbym tak ochoczo prawa przynależności do Kościoła Chrystusa tych, którzy tego (jeszcze) nie zrobili. A przynajmniej poczekałbym na ich wyjaśnienie dlaczego tego jeszcze nie uczynili.
Wracając do wspomnianego tekstu z 1 Kor, za kluczowe dla naszej kwestii uznałbym w nim wersety 27 i 28. Czytamy w nich:
"Przeto, ktokolwiek by jadł chleb i pił z kielicha Pańskiego niegodnie, winien będzie ciała i krwi Pańskiej. Niechże więc człowiek samego siebie doświadcza i tak niech je z chleba tego i z kielicha tego pije."
Po pierwsze apostoł Paweł człowiekowi przystępującemu do Wieczerzy zostawia odpowiedzialność za to czy powinien lub nie do niej przystępować. Nie jest to zadaniem Kościoła, by decydować kto może, a kto nie (natomiast powinien on wyjaśniać czym jest Wieczerza). Po drugie Paweł pisząc o niegodnym spożywaniu Wieczerzy odnosi to raczej do religijnego traktowania jej w kategoriach rytuału, przy braku osobistej refleksji nad ofiarą Chrystusa i jej znaczeniem dla przystępującego oraz sytuacji pozostawania w konflikcie z kimkolwiek (w sytuacji wymagającej pojednania się). Dalej Paweł pisze:
"A [Jezus] podziękowawszy, złamał i rzekł: Bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje za was wydane; to czyńcie na pamiątkę moją (w. 24)."
W ten sposób jeszcze raz pragnie zwrócić naszą uwagę na fakt odkupienia dokonany przez Chrystusa – i to dokonanego indywidualnie – za każdego uczestnika Wieczerzy, a nie globalnie – za całą ludzkość. Brać ma więc każdy, dla kogo Chrystus stał się osobistym Zbawicielem i Panem.
I chociaż trudno mówić o uznawaniu panowania Chrystusa we własnym życiu bez dopełnienia chrztu wiary, nie odważyłbym się jednak nie pozwolić osobie, która uwierzyła, ale nie ochrzciła się przystępowania do Wieczerzy. W moim odczuciu powinno się to zostawić tylko i wyłącznie jej własnemu wyborowi, decyzji jej sumienia. Ale jednocześnie należy rozmawiać z ludźmi, którzy uwierzyli a dotąd nie potwierdzili tego chrztem na osobiste wyznanie wiary, aby ich do tego zachęcić.
| « poprzednia | następna » |
|---|